Από τον Δημήτρη Σπύρου
Αγαπητές φίλες και φίλοι εκπαιδευτικοί,
Οι παλαιότεροι φίλοι του Νεανικού Πλάνου ίσως θυμούνται τη Δανέζα σκηνοθέτρια Natasha Arthy από τη συναρπαστική της ταινία Fighter (2007). Ήδη από τότε είχε δείξει το σπάνιο χάρισμά της: να κινηματογραφεί την εφηβική ορμή και την αναζήτηση ταυτότητας με εικόνες που πάλλονται από ενέργεια. Φέτος, επιστρέφει με το Χάνεϊ (Honey), φέρνοντας στα σχολεία μας μια από τις πιο φρέσκιες και ουσιαστικές ταινίες της Ταινιοθήκης μας.
Πρωταγωνίστρια είναι η 13χρονη Χάνεϊ. Ένα κορίτσι ντροπαλό, που παλεύει να βρει τα πατήματά της στο νέο της σχολείο και, κυρίως, προσπαθεί απεγνωσμένα να κρύψει την εντελώς χαοτική οικογένειά της. Όλα ανατρέπονται όταν ανακαλύπτει πως ο παππούς της –ένας επαναστάτης και παθιασμένος λάτρης της μουσικής, τον οποίο θεωρούσε νεκρό– ζει σε ένα γειτονικό γηροκομείο. Τον ρόλο αυτόν τον απογειώνει ο σπουδαίος Δανός ηθοποιός Jesper Christensen. Μέσα από αυτή την απρόσμενη συνάντηση, η Χάνεϊ θα βρει επιτέλους το θάρρος να υψώσει τη δική της φωνή.
Επέλεξα να σας προτείνω το Χάνεϊ για τρεις πολύ ουσιαστικούς λόγους που αφορούν άμεσα την καθημερινότητα των εφήβων:
Πρώτα απ’ όλα, για τον τρόπο που προσεγγίζει τη «ντροπή». Η ταινία αγγίζει με τεράστια τρυφερότητα το πόσο συχνά οι έφηβοι νιώθουν άβολα, ή και ντρέπονται, για το οικογενειακό τους περιβάλλον. Μας δείχνει, χωρίς ίχνος διδακτισμού, ότι το να αποδεχτούμε τις ατέλειες των δικών μας ανθρώπων είναι το πρώτο, αναγκαίο βήμα για να μεγαλώσουμε οι ίδιοι.
Δεύτερον, για τη συγκινητική σχέση παππού και εγγονής. Σε μια εποχή που το χάσμα των γενεών μοιάζει αγεφύρωτο, βλέπουμε πώς η τρίτη ηλικία και η νεολαία μπορούν να αλληλοσυμπληρωθούν, φέρνοντας στο φως οικογενειακά μυστικά όχι για να πληγώσουν, αλλά για να γιατρέψουν.
Και τρίτον, για τον ρόλο της μουσικής. Εδώ, η μουσική δεν είναι απλώς το «χαλί» της ταινίας. Είναι ο τρόπος της Χάνεϊ να ανασαίνει, να νικά το κοινωνικό της άγχος και να διεκδικεί τη θέση της στον κόσμο. Η Arthy σκηνοθετεί με γρήγορο ρυθμό και το μοντάζ της «χορεύει» κυριολεκτικά πάνω στις νότες, παρασύροντας τους θεατές σε μια εμπειρία όπου ο ήχος και η εικόνα γίνονται ένα.
Η επιλογή αυτής της ταινίας δεν είναι τυχαία. Η Δανία έχει αναγάγει το παιδικό και νεανικό σινεμά σε υψηλή τέχνη. Η «δανέζικη σχολή» σέβεται βαθιά τον ψυχισμό των παιδιών, τολμά να μιλήσει για τα δύσκολα χωρίς να τα ωραιοποιεί και ταυτόχρονα προσφέρει αισθητική απόλαυση. Το «Χάνεϊ» είναι η απόδειξη ότι ο καλός κινηματογράφος μπορεί να συναρπάσει τους νέους, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα καλλιεργημένους και ευαίσθητους θεατές. Εύχομαι να απολαύσετε αυτή την κινηματογραφική διαδρομή μαζί με τους μαθητές σας
Με θερμούς χαιρετισμούς,
Δημήτρης Σπύρου